Nielegalne wyścigi, uliczne popisy oraz skrajnie ryzykowna jazda od dawna stanowiły problem na polskich drogach. Poszczególne zachowania mogły być karane także wcześniej – na przykład za przekroczenie prędkości, spowodowanie zagrożenia czy wypadku – ale prawo nie zawierało odrębnego przestępstwa udziału w nielegalnym wyścigu ani przestępstwa szczególnie brawurowej jazdy w obecnym kształcie.
Zmieniła to ustawa z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego, ogłoszona w Dz.U. 2025 poz. 1872. Jej zasadnicza część weszła w życie 29 stycznia 2026 r.[1]
Nielegalny wyścig ma własną definicję w Kodeksie karnym
Do art. 115 Kodeksu karnego dodano § 26 zawierający legalną definicję nielegalnego wyścigu pojazdów mechanicznych.[1]
Za nielegalny wyścig uznaje się między innymi rywalizację kierujących co najmniej dwoma pojazdami mechanicznymi w ruchu lądowym, w szczególności podejmowaną w celu pokonania określonego odcinka drogi w jak najkrótszym czasie, jeżeli odbywa się ona z naruszeniem zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Definicja jest więc szersza niż klasyczny obraz dwóch samochodów ustawionych obok siebie na linii startu. Może obejmować również inne formy rywalizacji kierujących, jeżeli spełniają przesłanki określone w przepisie.
Do definicji włączono również określone przypadki celowego wprowadzenia pojazdu w poślizg albo doprowadzenia do utraty styczności z nawierzchnią przez co najmniej jedno koło, jeżeli odbywa się to podczas odpowiednio zorganizowanego spotkania i spełnione są pozostałe warunki wynikające z art. 115 § 26 KK.[2]
Organizowanie i udział w wyścigu to przestępstwo
Nowy art. 178c Kodeksu karnego penalizuje zarówno organizowanie lub prowadzenie nielegalnego wyścigu, jak i uczestniczenie w nim w charakterze kierującego pojazdem mechanicznym.[2]
Za takie przestępstwo grozi kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.
Ustawodawca poszedł jeszcze dalej i wprowadził odpowiedzialność także za samo przygotowanie do przestępstwa określonego w art. 178c § 1. Za przygotowywanie nielegalnego wyścigu grozi kara pozbawienia wolności do 3 lat.[2]
Nie jest więc konieczne, aby wyścig zakończył się wypadkiem, obrażeniami czy śmiercią człowieka. Samo zorganizowanie, prowadzenie lub udział kierowcy w nielegalnym wyścigu może wystarczyć do odpowiedzialności karnej.
A co z widzami i osobami nieprowadzącymi pojazdu?
Nie każda osoba obecna przy nielegalnym wyścigu odpowiada na podstawie art. 178c KK. Przepis ten obejmuje organizatora, osobę prowadzącą wydarzenie oraz kierującego pojazdem uczestniczącego w wyścigu.
Ustawodawca przewidział jednak także odpowiedzialność wykroczeniową. Osoba, która nie jest kierowcą, ale umyślnie uczestniczy w nielegalnym wyścigu, może odpowiadać na podstawie art. 52aa Kodeksu wykroczeń. Odpowiedzialność przewidziano również dla osoby, która umyślnie uczestniczy w takim wydarzeniu jako widz.[1]
Odrębne zasady dotyczą także zorganizowanych spotkań motoryzacyjnych. Spotkanie właścicieli, posiadaczy lub użytkowników samochodów na otwartej lub ogólnodostępnej przestrzeni, którego celem jest prezentacja więcej niż 10 pojazdów, wymaga wcześniejszego zawiadomienia właściwego organu gminy.[1]
Nowe przestępstwo brawurowej jazdy
Od 29 stycznia 2026 r. Kodeks karny zawiera także nowy art. 178d dotyczący szczególnie niebezpiecznej jazdy.[2]
Nie wystarczy jednak samo przekroczenie prędkości. Aby zachowanie stanowiło przestępstwo z tego przepisu, kierujący musi jednocześnie:
rażąco przekraczać dopuszczalną prędkość,
rażąco naruszać inne zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym,
i przez takie zachowanie narażać człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo powstania określonych w Kodeksie karnym obrażeń ciała.
Dopiero łączne wystąpienie tych przesłanek pozwala zastosować art. 178d. Nie każde bardzo szybkie prowadzenie samochodu automatycznie staje się więc tym przestępstwem.
Za brawurową jazdę spełniającą te warunki również grozi kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.[2]
Drift i jazda na jednym kole – wykroczenie, a nie zawsze przestępstwo
Jednym z najważniejszych elementów reformy jest także art. 86c Kodeksu wykroczeń. Przepis dotyczy kierującego pojazdem mechanicznym, który na drodze publicznej, w strefie zamieszkania albo strefie ruchu celowo wprowadza pojazd w poślizg lub celowo powoduje utratę styczności z nawierzchnią przez co najmniej jedno koło.[1]
Obejmuje to więc przede wszystkim celowy drift, a także na przykład jazdę motocyklem na jednym kole.
Podstawowa kara to grzywna w wysokości co najmniej 1500 zł. Jeżeli następstwem takiego zachowania jest zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, minimalna grzywna wzrasta do 2500 zł.[1]
Górna granica grzywny za to wykroczenie może sięgać 30 000 zł. Jeżeli kierujący ponownie popełni to samo wykroczenie w ciągu dwóch lat od ostatniego prawomocnego ukarania, zastosowanie znajduje także mechanizm surowszej odpowiedzialności za recydywę wykroczeniową.
Nie jest więc prawidłowe stwierdzenie, że każdy drift od 2026 r. jest przestępstwem. Samodzielnie stanowi on przede wszystkim wykroczenie. W szczególnych okolicznościach – na przykład gdy zachowanie spełnia ustawową definicję nielegalnego wyścigu – może jednak wejść w zakres znacznie poważniejszej odpowiedzialności karnej.
Od 30 marca 2026 r. za drift można stracić prawo jazdy na 3 miesiące
Ustawa została wprowadzona etapami. Większość nowych regulacji obowiązuje od 29 stycznia 2026 r., ale część zmian dotyczących driftu i jazdy na jednym kole weszła w życie dopiero 30 marca 2026 r.[1]
Od tej daty Prawo o ruchu drogowym wprost zakazuje kierowania pojazdem silnikowym lub motorowerem w sposób powodujący celowy poślizg kół albo celową utratę styczności z nawierzchnią przez co najmniej jedno koło pojazdu.[4]
Jednocześnie wprowadzono możliwość administracyjnego zatrzymania prawa jazdy na okres 3 miesięcy za takie zachowanie.[4]
Oznacza to, że trzeba rozróżnić dwie daty: przepisy karne i wykroczeniowe dotyczące nielegalnych wyścigów, brawurowej jazdy i samego art. 86c weszły zasadniczo w życie 29 stycznia, natomiast część dodatkowych konsekwencji związanych z prawem jazdy zaczęła obowiązywać 30 marca 2026 r.
Obowiązkowy zakaz prowadzenia dla kierowcy uczestniczącego w wyścigu
Kierowca skazany za udział w nielegalnym wyścigu na podstawie art. 178c § 1 pkt 2 musi liczyć się nie tylko z karą pozbawienia wolności. Kodeks karny przewiduje w takim przypadku obowiązkowe orzeczenie zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych.[2]
Taki sam obowiązek dotyczy osoby skazanej za brawurową jazdę z art. 178d.
Co do zasady zakaz prowadzenia pojazdów określony w Kodeksie karnym jest wymierzany w latach – od roku do 15 lat, chyba że szczególny przepis stanowi inaczej.[2]
Nie można natomiast automatycznie powiedzieć, że identyczny obligatoryjny zakaz dotyczy każdego organizatora wyścigu, który sam nie prowadził pojazdu. Art. 42 § 1a wymienia wprost kierującego uczestniczącego w wyścigu, czyli art. 178c § 1 pkt 2.
Dodatkowe świadczenie pieniężne
Skazanie za organizowanie lub udział w nielegalnym wyścigu z art. 178c § 1 albo za brawurową jazdę z art. 178d wiąże się również z obowiązkiem orzeczenia świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.[1]
Minimalna wysokość takiego świadczenia wynosi 5000 zł. Jest to konsekwencja odrębna od kary pozbawienia wolności oraz ewentualnego zakazu prowadzenia pojazdów.
Czy sąd może skonfiskować samochód?
Nowelizacja rozszerzyła także przepisy dotyczące przepadku pojazdu. Sąd może orzec przepadek samochodu między innymi wobec kierowcy skazanego za udział w nielegalnym wyścigu na podstawie art. 178c § 1 pkt 2 albo za przestępstwo brawurowej jazdy z art. 178d.[1]
Nie oznacza to jednak, że samochód jest automatycznie konfiskowany przy każdym nielegalnym wyścigu.
Szczególna zasada obowiązuje, jeżeli sprawca wskazanego przestępstwa prowadził pojazd przy zawartości alkoholu wynoszącej co najmniej 1,5 promila we krwi lub 0,75 mg/dm³ w wydychanym powietrzu albo prowadzącej do takiego stężenia. Wówczas sąd co do zasady orzeka przepadek pojazdu, chyba że zachodzi wyjątkowy wypadek uzasadniony szczególnymi okolicznościami.[1]
Jeżeli samochód nie był wyłączną własnością sprawcy, przepisy przewidują zamiast przepadku odpowiednią nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa, wynoszącą od 5000 zł do 500 000 zł.
Wypadek podczas wyścigu może oznaczać jeszcze surowszą odpowiedzialność
Nowelizacja przewiduje również surowsze zasady odpowiedzialności w sytuacji, gdy podczas nielegalnego wyścigu albo szczególnie brawurowej jazdy dochodzi do poważnego wypadku.
Do art. 177 Kodeksu karnego dodano § 2a. Jeżeli kierowca, uczestnicząc w nielegalnym wyścigu albo prowadząc w warunkach określonych w art. 178d, powoduje wypadek skutkujący śmiercią człowieka albo ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu, grozi mu kara pozbawienia wolności od roku do 10 lat.[1]
Jeszcze surowsze reguły przewidziano w określonych przypadkach połączenia takich czynów ze stanem nietrzeźwości, działaniem pod wpływem środka odurzającego, ucieczką z miejsca zdarzenia albo spożyciem alkoholu po zdarzeniu przed badaniem.
Co naprawdę zmieniło się w 2026 r.?
Zmiany nie oznaczają, że przed 29 stycznia 2026 r. niebezpieczna jazda była bezkarna. Kierowcy mogli odpowiadać między innymi za wykroczenia drogowe, stworzenie zagrożenia, wypadek czy inne przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.
Nowością jest przede wszystkim stworzenie odrębnego przestępstwa organizowania i udziału kierowcy w nielegalnym wyścigu, wprowadzenie przestępstwa skrajnie brawurowej jazdy oraz precyzyjne uregulowanie driftu i jazdy z kołem oderwanym od nawierzchni.
Od 2026 r. konsekwencje zależą więc w dużej mierze od charakteru konkretnego zachowania. Drift wykonany na drodze może stanowić wykroczenie, udział kierowcy w nielegalnym wyścigu jest przestępstwem, a rażące przekroczenie prędkości połączone z innymi ciężkimi naruszeniami i bezpośrednim narażeniem człowieka może prowadzić do odpowiedzialności z art. 178d Kodeksu karnego.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego, Dz.U. 2025 poz. 1872 – w szczególności zmiany w Kodeksie wykroczeń, Kodeksie karnym, Prawie o ruchu drogowym oraz ustawie o kierujących pojazdami: ELI – Dz.U. 2025 poz. 1872.
- Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny – w szczególności art. 42, art. 43, art. 44b, art. 115 § 26, art. 177 § 2a oraz art. 178c–178d: ELI – Kodeks karny.
- Ministerstwo Sprawiedliwości, „Bezpieczniej na drogach: nowe przepisy już obowiązują”, 29 stycznia 2026 r. – oficjalne omówienie nowych przestępstw, wykroczeń i sankcji: Gov.pl – nowe przepisy drogowe.
- Policja, „Utrata prawa jazdy za drift i jazdę na jednym kole – zmiany w przepisach” – informacje o przepisach obowiązujących od 30 marca 2026 r. i zatrzymaniu prawa jazdy na 3 miesiące: Policja – drift i prawo jazdy.
- Policja, „Wybrane aspekty zmian przepisów dotyczących bezpieczeństwa ruchu drogowego” – omówienie art. 178c i 178d Kodeksu karnego oraz zmian dotyczących wyścigów, brawurowej jazdy i spotkań motoryzacyjnych: Policja – zmiany w przepisach.