Od 13 lutego 2025 r. definicja zgwałcenia w polskim Kodeksie karnym wprost odwołuje się do braku zgody osoby pokrzywdzonej. Sprawca może odpowiadać nie tylko wtedy, gdy doprowadza do obcowania płciowego przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem, ale również gdy robi to w inny sposób mimo braku zgody drugiej osoby. Nowelizacja odrębnie reguluje także przypadki wykorzystania osoby, która nie jest zdolna rozpoznać znaczenia czynu lub pokierować swoim postępowaniem.
Prawo karne
Prawo karne określa, jakie czyny są przestępstwami lub wykroczeniami, jakie kary i środki mogą zostać zastosowane oraz jakie prawa przysługują osobom uczestniczącym w postępowaniu karnym. Dotyczy zarówno odpowiedzialności sprawcy, jak i ochrony pokrzywdzonego. W tej kategorii omawiamy zmiany w Kodeksie karnym i przepisach procesowych, zasady odpowiedzialności karnej, nowe typy przestępstw oraz regulacje wpływające na przebieg postępowania od zawiadomienia o przestępstwie do prawomocnego zakończenia sprawy.
Od 2 stycznia 2026 r. obowiązują surowsze przepisy dotyczące agresji wobec funkcjonariuszy publicznych, ratowników oraz osób, które podejmują interwencję w obronie innych. W najpoważniejszych przypadkach naruszenia nietykalności sprawcy grozi od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. Nowelizacja rozszerzyła również ochronę obywateli reagujących na bezprawny zamach oraz wprowadziła dodatkowe sankcje za agresywne zachowania w szpitalach, przychodniach, urzędach i podczas akcji medycznych.
Od 21 lipca 2026 r. obowiązuje rozszerzony art. 269b Kodeksu karnego dotyczący wytwarzania, pozyskiwania, zbywania i udostępniania narzędzi mogących służyć do cyberprzestępstw. Zmiana objęła dodatkowo narzędzia przystosowane do nieuprawnionego uzyskiwania informacji oraz dostępu do systemów informatycznych. Za czyn objęty tym przepisem grozi od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności.
Od 29 stycznia 2026 r. obowiązują znacznie surowsze przepisy dotyczące nielegalnych wyścigów, skrajnie niebezpiecznej jazdy oraz celowego driftowania. Organizowanie nielegalnego wyścigu i udział w nim jako kierowca są obecnie przestępstwami zagrożonymi nawet 5 latami pozbawienia wolności. Osobno uregulowano brawurową jazdę oraz drift i jazdę na jednym kole. Trzeba jednak rozróżnić te zachowania – nie każde z nich jest przestępstwem.
Od 23 sierpnia 2026 r. w Kodeksie karnym obowiązuje nowy art. 255b, wprowadzający odpowiedzialność karną za określone formy publicznego rozpowszechniania patotreści w internecie. Za takie zachowanie grozi do 3 lat pozbawienia wolności, a jeżeli rozpowszechniany materiał przedstawia małoletniego – od 3 miesięcy do 5 lat. Sprawdź, jakie dokładnie treści obejmuje nowy przepis i kiedy ich publikowanie może stać się przestępstwem.